نظام های حقوق داخلی نیز به نوبه خود مجموعه اصول و مقرراتی را برای برقراری دادرسی عادلانه برقرار داشته اند . این اصول مراحل سه گانه دادرسی شامل مرحله تحقیقات مقدماتی، رسیدگی و پس از رسیدگی را در بر می گیرد. اصول حاکم بر دادرسی عادلانه مجموعه اصول و مقرراتی است که تضمین کننده حقوق متهم می باشد. این اصول تضمین کننده آن چیزی است که از آن تحت عنوان دادرسی عادلانه یا دادرسی منصفانه یاد می شود. بطور کلی برای تحقق دادرسی عادلانه نیازمند اجرای اصول و قواعد چندی در مراحل پنجگانه آیین دادرسی یعنی کشف جرم، تعقیب، تحقیقات مقدماتی، دادرسی و اجرای حکم هستیم. تعیین نوع سیستم رسیدگی برای رعایت کلیه حقوق دفاعی متهمان در تحقق محاکمه عادلانه نقش موثری خواهد داشت. در رسیدگی عادلانه باید حقوق اصحاب دعوا به طور کامل رعایت شود حقوق بیان شده، جز حقوق متهم است اما بزه دیده نیز دارای حقوقی چون حق اعتراض به تحقیقات و قرارهای صادره، حق در خواست صدور قرار تامین خواسته و رعایت تناسب قرار با جرم، حق اقامه دعوا مجدد بعد از صدور قرار منع تعقیب دعوا و تضمین امنیت شاکی و خانواده وی در مقابل تهدیدات احتمالی و انتقامجوئی می باشد. کلید واژه: اصول، دادرسی، عادلانه، قانونگذار
